Ä°LGÄ°LÄ°K

 

Anımsamalar/Anımsatmalar…

 

  

Atatürk Haftası içindeyiz. “Bu yıl ‘Mustafa’ filmi de damga vurdu bu haftaya” demek yanlış olmaz. Olumlu ya da olumsuz…

 

Her olumsuz durum, olumlu kapıların açılmasına da yarar. Evet, Atatürk’ü ‘Atatürk’ yapan ÅŸeylerin anımsanıp/anımsatılıp algılanmalara açılmasını/sergilenmesini saÄŸlayan olguların arasında ‘Mustafa’ da ‘yerini’ aldı.

  

Anımsananların/anımsatılanların başında, Atatürk’ün TBMM’nin V. Dönem 3 ve 4’üncü Yasama Yıllarını açış konuÅŸmaları geliyor*.

 

Bu konuşmaları sayfalarımıza taşıdık.

 

 

Ä°LGÄ°LÄ°K

 

 

 

_______________

* Kaynak:

http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/ataturk_konusma/ataturk.htm

http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/ataturk_konusma/5d3yy.htm

 http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/ataturk_konusma/5d4yy.htm

 

 

 

ATATÜRK’ÜN TÜRKÄ°YE BÜYÜK MÄ°LLET MECLÄ°SÄ°’NÄ°N V. DÖNEM

3’ÜNCÜ YASAMA YILINI AÇIÅž KONUÅžMASI

 

 

1 Kasım 1937 

 

 

BeÅŸinci dönemin üçüncü yasama yılını açıyorum.

 

Her ÅŸeyden önce, sevgili Kamutay arkadaÅŸlarımla, yeni çalışma yılı baÅŸlangıcında karşı karşıya bulunmaktan duyduÄŸum derin sevinç ve mutluluÄŸu belirtmeliyim. (Alkışlar) Sizi yüksek saygı ile selamlar, bu çalışma yılınızın da ulus ve ülke için parlak baÅŸarılarla bezenmesini dilerim.

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Kıvançla görmekteyiz ki, Cumhuriyet rejimi, yurdumuzda huzur ve sükûnun en iyi biçimde yerleÅŸmesini saÄŸlamış bulunuyor. VatandaÅŸlar ve bu yurtta oturanlar, Cumhuriyet kanunlarının eÅŸit ÅŸartları altında kendileri için hazırlanan özgür refah ve mutluluk imkânlarından en iyi bir biçimde yararlanmaktadırlar.

 

Ulusumuzun layık olduÄŸu yüksek uygarlık ve refah düzeyine ulaÅŸmasının engellenmesinin düÅŸünülmesine yer bırakılmadığını ve bırakılmayacağını huzurunuzda söylemekle mutluyum. (Bravo sesleri, alkışlar)

 

Tunceli’de yapılan uygulamaların sonuçları bu gerçeÄŸin belirtilerldir.

 

Modern hükümetçiliÄŸin en belirgin özelliÄŸi, halkı, gücüne olduÄŸu kadar ÅŸefkatine de içtenlikle inandırabilmesidir. Büyük küçük bütün Cumhuriyet memurlarında bu düÅŸünce biçiminin en geniÅŸ ölçüde geliÅŸmesine önem vermek, çok yerinde olur.

 

Özel idarelerin geçen yılki çalışmaları verimli olmuÅŸtur. Ancak, özel idareler ve belediyeler, büyük kalkınma savaşımızda hayat ucuzluÄŸunu saÄŸlayacak uygun önlemler almalı ve yetkilerini tam kullanmalıdırlar.

 

Åžehircilik iÅŸlerinde de teknik ve planlı kurallar içinde çalışmak gereklidir. Bunun için belediyelerimizin hukuka uygun biçimde aydınlatılmasını ve yol gösterecek bir merkezi teknik büro kurulmasını öneririm.

 

Kendine inkılabın ve inkılapçılığın çeÅŸitli ve hayati görevler yüklediÄŸi Türk vatandaşının saÄŸlığı ve saÄŸlamlığı, her zaman üzerinde dikkatle durulacak milli sorunumuzdur.

 

SaÄŸlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının bu sorun üzerindeki sistemli çalışmaları, yüksek Kamutayı sevindirecek durumda geliÅŸmektedir.

 

Aynı bakanlık, kendine verdiÄŸimiz göçmen iÅŸlerini de sosyal ve ekonomik politikamıza uygun olarak baÅŸarı ile yürütmektedir.

 

Bakanlığın, ‘SaÄŸlam ve güçlü bir nesil, Türkiye’nin özüdür’ prensibini pek iyi kavrayarak çalışmakta olduÄŸunu belirtmek isterim.

 

Yüce Saylavlar,

 

BilindiÄŸi gibi, biz, yurt güvenliÄŸinin içinde kiÅŸilerin güvenliÄŸinin de ona yaraÅŸacak biçimde olmasını göz önünde tutarız.

 

Bu güvenlik, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının ve Türk yargıçlarının güvencesi altında, en ileri biçimde varlığını sürdürmektedir.

 

Kanunlarımızda yaptığımız bazı deÄŸiÅŸiklikler ve kabul buyurduÄŸunuz Suçüstü Kanunu, bu amaca yardım etmiÅŸtir.

 

Adli yapımızın ve kanun dizimizin, üzerinde yapılan incelemelerle, Türkiye’nin dinamik yaÅŸamına doÄŸru yoldan hiç ÅŸaÅŸmadan uygunlukları her zaman saÄŸlanmalıdır. Bu gerek karşısında, kara ve deniz ticaret kanunlarımızın ekonomik bünyemizdeki geliÅŸmelere daha uygun duruma getirilmesinde zaman geçirilmemesi yerinde olur. Bir de ÅŸu nokta üzerinde durmama izin vermenizi rica edeceÄŸim: Güvenlik ve hak iÅŸleriyle ilgili yöntem ve kanunlarda kolaylık, ivedilik, açıklık ve kesinlik temel olmalıdır. Bu nedenle, vatandaÅŸların icra daireleri ile olan iliÅŸkilerini kolaylaÅŸtırmak amacı ile yapılan çalışmalarının bir an önce kanun haline getirilmesini önermeyi uygun bulurum. Bu belirttiÄŸim ve önerdiÄŸim konuların iyi karşılanacağından eminim. Çünkü her alanda olduÄŸu gibi, adli yöntem ve kanunlar alanında da, Türk Cumhuriyeti’nin ve onun yüksek, deÄŸerli Kamutayının anlayışı, ileri anlayıştır.

 

Åžimdi arkadaÅŸlar, ekonomik yaÅŸamımızı gözden geçireceÄŸim. Hemen bildirmek isterim, ben ekonomik yaÅŸam denince, tarım, ticaret, sanayi faaliyetlerini ve bütün bayındırlık iÅŸlerini, birbirinden ayrı düÅŸünülmesi doÄŸru olmayan bir bütün sayarım. Bu nedenle ÅŸunu da hatırlatmalıyım ki, bir ulusa bağımsız görünüÅŸ ve deÄŸerini veren siyasi yaÅŸam çarkında, devlet, fikir ve ekonomik yaÅŸam iÅŸleyiÅŸleri birbirlerine baÄŸlı ve birbirleri ile iliÅŸkilidir, o kadar ki, bu iÅŸleyiÅŸler birbirine uyacak aynı düzen içinde çalıştırılmazsa, hükümetin çekici gücü harcanmış olur, ondan beklenen tam verim saÄŸlanamaz. Onun içindir ki, bir ulusun kültür düzeyi üç alanda, devlet, fikir ve ekonomi alanlarındaki çalışma ve baÅŸarılı sonuçlarının toplamı ile ölçülür.

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Milli ekonominin temeli tarımdır. Ä°ÅŸte bu nedenle tarımda kalkınmaya önem vermekteyiz. Köylere kadar yayılacak programlı ve pratik çalışmalar bu amaca eriÅŸmeyi kolaylaÅŸtıracaktır.

 

Fakat bu önemli isteÄŸi uygun bir biçimde amacına ulaÅŸtırabilmek için ilk önce ciddi çalışmalara dayalı bir tarım politikası belirlemek ve onun için de, her köylünün ve bütün vatandaÅŸların kolayca kavrayabileceÄŸi ve severek uygulayabileceÄŸi bir tarım rejimi kurmak gereklidir. Bu politika ve rejimde, önemle yer alabilecek noktaların baÅŸlıcaları ÅŸunlar olabilir.

 

Bir kez, ülkede topraksız çiftçi bırakılmamalıdır.(Bravo sesleri, alkışlar) Bundan daha önemli olan ise, bir çiftçi ailesini geçindirebilen toprağın, hiçbir nedenle ve hiçbir ÅŸekilde bölünemez bir nitelik almasıdır. (Alkışlar) Büyük çiftçi ve çiftlik sahiplerinin iÅŸletebilecekleri arazi geniÅŸliÄŸinin, arazinin bulunduÄŸu bölgelerin nüfus yoÄŸunluÄŸuna ve toprak verim derecesine göre sınırlanması gereklidir. Küçük büyük bütün çiftçilerin iÅŸ araçları arttırılmalı, yenileÅŸtirilmeli ve bakım önlemleri zaman geçirilmeden alınmalıdır. Herhalde, en küçük bir çiftçi ailesi, bir çift hayvan sahibi olmalıdır; bunda ideal olan, öküz deÄŸil, at olmalıdır. Öküz, ancak bazı ÅŸartların henüz saÄŸlanamadığı bölgelerde hoÅŸ görülebilir. Köylüler için, genellikle pulluÄŸu pratik ve faydalı bulurum. Traktörü büyük çiftçilere öneririm. Köyde ve yakın köylerde, ortaklaÅŸa harman makineleri kullanmak köylülerin vazgeçemeyeceÄŸi bir gelenek haline getirilmelidir.

 

Ülkeyi iklim, su ve toprak verimi bakımından tarım bölgelerine ayırmak gerekir. Bu bölgelerin her birinde, köylülerin gözleriyle görebilecekleri, çalışmaları için örnek tutacakları verimli, modern, pratik tarım merkezleri kurulması gereklidir.

 

Bugün devlet yönetiminde bulunan çiftliklerdeki ve bunların yönetimi içindeki diÄŸer tarımsal sanayi kuruluÅŸlarındaki bazı kiÅŸiler, tarımsal çalışmaların bütün alanlarında her türlü teknik ve modern deneylerini tamamlamış olarak bulunduÄŸu bölgelerde en faydalı tarım usul ve sanatlarını yaymaya hazır bulunmaktadırlar. Bu, Bakanlık için büyük kolaylıklar saÄŸlayacaktır. Ancak, gerek var olan gerek bütün ulusal tarım bölgeleri için yeniden kurulacak olan tarım merkezlerinin kesintiye uÄŸramadan tam verimli çalışmalarını; ÅŸimdiye kadar olduÄŸu gibi, devlet bütçesine ağırlık vermeksizin kendi gelirleriyle kendi varlıklarını yönetmek ve geliÅŸmelerini saÄŸlayabilmek için bütün bu kurumlar birleÅŸtirilerek geniÅŸ bir iÅŸletme kurmalarını öneririm.

 

Bir de, baÅŸta buÄŸday olmak üzere, bütün gıda ihtiyaçlarımızla endüstrimizin dayandığı çeÅŸitli ham maddeleri saÄŸlamak ve dış ticaretimizin temelini oluÅŸturan çeÅŸitli ürünlerimizin ayrı ayrı her birinin üretimini arttırmak, kalitesini yükseltmek, üretim masraflarını azaltmak, hastalık ve zararlı böcekler ile uÄŸraÅŸmak için gereken teknik ve kanuni bütün önlemler zaman geçirilmeden alınmalıdır.

 

Orman varlığımızın korunması gereÄŸine ayrıca deÄŸinmek isterim. Ancak, bunda önemli olan, koruma kuralları ile, ülkemizin çeÅŸitli aÄŸaç ihtiyaçlarını sürekli olarak karşılaması gereken ormanlarımızı dengeli ve teknik bir biçimde iÅŸleterek yararlanma konusunu akıllıca uzlaÅŸtırmak zorunluluÄŸu vardır. Buna Büyük Kamutay’ın gereken önemi vereceÄŸine ÅŸüphe yoktur.

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Dış ticarette izleyeceÄŸimiz ana prensip, ticaret dengemizin aktif karakterini korumaktır. Çünkü Türkiye’de ödeme dengesinin en önemli temelini bu oluÅŸturmaktadır.

 

Son yılların rakamları ve geçen yılın bugüne kadar gösterdiÄŸi durum ve yön, izlediÄŸimiz prensibin elde edilmiÅŸ olumlu sonuçlarını göstermektedir.

 

Kota uygulaması, belirgin anlaÅŸma ÅŸartlarımızı kabul etmiÅŸ ülkeler için tam olarak kaldırılmıştır. Bu ülkelerden piyasanın kayıtsız ÅŸartsız ithalat yapabilmesi saÄŸlanmıştır.

 

Dış ticaret politikamızın özelliÄŸi ÅŸudur: Ä°ç ve dış durumun gereklerini karşılayarak her zaman bu iÅŸlemin dönüÅŸüne uymak.

 

Ä°ç ticarete gelince, bunda, en önde gördüÄŸümüz kural, kurumlaÅŸtırma ve belirgin ticaret kuruluÅŸları kurma ve akılcı çalışmadır.

 

Kesin zorunluluk olmadıkça piyasalara karışılmaz. Bununla birlikte hiçbir piyasa da başıboÅŸ deÄŸildir. Sırası gelmiÅŸken Cumhuriyet’in tüccar düÅŸüncesini de kısaca belirteyim: Tüccar, ulusun emeÄŸi ve üretiminin deÄŸerlendirilmesi için eline ve bilgisine güvenilen ve bu güvene yaraşır olması gereken adamdır. (Bravo sesleri, alkışlar) Bu yönden ihracatla ilgili kanun, denetim konusundaki kanun, teÅŸkilatlandırma ile ilgili hükümler, olumlu sonuçlarını vermektedir.

 

Ä°hracat mallarımız için hükümetin yakın denetimi altında satış kuruluÅŸlarının kurulması önemlidir. Bunu göz önünde tutan Ekonomi Bakanlığı geçen yıl içinde, IÄŸdır’da, Ege ve Trakya bölgelerinde çeÅŸitli konularla ilgili satış kooperatifleri kurmuÅŸ ve onları faaliyete geçirmiÅŸtir. Önümüzdeki yıl içinde, baÅŸta fındık olmak üzere diÄŸer belli baÅŸlı ürünlerimizi de ilgilendiren birlikler kurulmalıdır.

 

Sayın Arkadaşlar,

 

EndüstrileÅŸmek, en büyük milli davalarınız arasında yer almaktadır. Çalışması ve yaÅŸaması için ham maddeleri ülkemizde bulunan büyük küçük her çeÅŸit sanayii kuracağız ve iÅŸleteceÄŸiz. (Alkışlar) En baÅŸta vatan savunması olmak üzere, ürünlerimizi deÄŸerlendirmek ve en kısa yoldan en ileri ve zengin Türkiye idealine ulaÅŸabilmek için bu bir zorunluluktur.

 

Bu düÅŸünce ile, beÅŸ yıllık ilk sanayi planından geri kalan ve bütün hazırlıkları bitirilmiÅŸ olan birkaç fabrikayı da ivedi olarak gerçekleÅŸtirmek ve yeni plan için hazırlanmak gerekir.

EndüstrileÅŸme karar ve hareketimize paralel olarak, bugünkü kanunlarımız da, üzerinde düÅŸünülecek ve bazı deÄŸiÅŸiklikler eklenecek yeni hükümler gerektirmektedir. Bunların baÅŸlıcalarını ÅŸöyle özetleyebiliriz:

 

Sermayesinin tamamı veya büyük kısmı devletin olan ticari sınai kurumların mali kontrol ÅŸeklinin, bu kurumların yapılarına ve kendilerinden istediÄŸimiz ve isteyeceÄŸimiz ticari usul ve düÅŸünce biçimine, çalışma düzenine ivedi olarak uydurulması yararlı olur. Bu gibi kurumların bugünkü usullerle çalışabilmelerine ve geliÅŸmelerine imkân yoktur.

 

Elimizdeki gümrük tarifeleri kanununda da bugünkü politika ve eÄŸilime uygun önlemler almak gereklidir.

 

DiÄŸer önemli nokta, daha önce de deÄŸindiÄŸim gibi, ülkede, özellikle bazı bölgelerde, göze çarpacak derecede önem kazanan hayat pahalılığı konusu ile uÄŸraÅŸmak… Bunun için bilimsel bir inceleme yaptırılmalı ve belirlenecek nedenleri ile köklü ve planlı ÅŸekilde uÄŸraÅŸ verilmelidir.

 

Küçük esnafa ve küçük sanayi sahiplerine, ihtiyaç duydukları kredileri kolayca ve ucuzca verecek bir kurum kurulmalı ve kredinin, normal ÅŸartlar altında, faiz oranı azaltılmaya çalışılmalıdır.

 

Türkiye’de devlet madenciliÄŸi, milli kalkınma çalışmaları ile yakından ilgili önemli konulardan biridir.

 

Genel endüstrileÅŸme düÅŸüncemizden baÅŸka, maden araÅŸtırma ve iÅŸletme iÅŸini, her ÅŸeyden önce dış kredi imkânlarımızı ve döviz gelirimizi arttırabilmek için sürdürmek ve buna özel bir önem vermek zorundayız.

 

Maden Tetkik ve Arama Dairesi’nin çalışmalarında geliÅŸme göstermesini ve bulunacak madenlerin, rantablite hesapları yapıldıktan sonra, planlı biçimde hemen iÅŸletmeye konmasını saÄŸlamanız gerekmektedir. Elde bulunan madenlerin en önemlileri için üç yıllık bir plan yapılmalıdır.

 

EreÄŸli Åžirketi’ni satın aldığımızı ve EreÄŸli kömür havzasında rasyonel bir üretim planının günün sorunu olduÄŸunu biliyorsunuz. Bunun tamamlanması çabuklaÅŸtırılarak, kömür üretimimiz kısa bir sürede en az bir misli arttırılmalıdır.

 

DiÄŸer yandan Maden Tetkik ve Arama Dairesi’nin DivriÄŸi sahasında bulduÄŸu ve cevher oranı yüksek olan demir madeninin hemen iÅŸletilmesine geçilmeli ve Karabük demir - çelik sanayiimiz ihtiyaç planı dışındaki bölümünün ihracatına baÅŸlanmalıdır. (Alkışlar)

 

Liman iÅŸlerinde modern ve planlı çalışma ve tarifelerde ucuzluk yapılmasının verimli sonuçları, ticarette dikkati çekmiÅŸtir. Bu yolda devam edilmesinde yarar olacaktır.

 

Ekonomik yapımızdaki geliÅŸme, deniz ulaşım araçları ihtiyacını her gün arttırmaktadır. Yeni sipariÅŸ edilen gemilerden bir kısmı önümüzdeki ilkbaharda gelmiÅŸ bulunacaktır. Fakat bunlar, bugünden görülmekte olan ihtiyaca cevap verecek sayı ve büyüklükte deÄŸildir.

 

Yeni gemiler inÅŸa ettirmek ve özellikle eski tersaneyi ticaret filomuz için hem tamir, hem yeni inÅŸaat merkezi olarak faliyete getirmek için gerekli araçları saÄŸlamak zorundayız. (Alkışlar)

 

Åžu günlerde, yüksek Meclis’e, su ürünleri ve Deniz Bank hakkında bir tasarı gelecektir. Konunun yüksek ilginizi çekeceÄŸinden ÅŸüphe etmiyorum.

 

 

ArkadaÅŸlar,

 

En güzel coÄŸrafi konumda ve üç tarafı denizle çevrili olan Türkiye, endüstrisi, ticareti ve sporu ile, en ileri denizci ulus yetiÅŸtirmek yeteneÄŸindedir. Bu yetenekten yararlanmalıyız. DenizciliÄŸi Türk’ün büyük milli ülküsü olarak düÅŸünmeli ve bunu en kısa zamanda baÅŸarmalıyız. (Alkışlar, yaÅŸa sesleri)

 

Ekonomik kalkınma, Türkiye’nin, hür, bağımsız, her zaman daha güçlü ve her zaman daha müreffeh bir Türkiye idealinin belkemiÄŸidir. Türkiye bu kalkınmada; iki büyük güç kaynağına dayanmaktadır: Toprağımızın iklimi, zenginlikleri ve baÅŸlı başına bir varlık olan coÄŸrafi durumu ve bir de, Türk Milletinin, silah kadar makine de tutmaya yaraÅŸan güçlü eli ve milli olduÄŸuna inandığı iÅŸlerde ve zamanlarda, tarihin akışını deÄŸiÅŸtiren kahramanlıklar ortaya çıkaran yüksek sosyal benlik duygusu… (Sürekli alkışlar)

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Demiryolları bir ülkeyi uygarlık ve refah ışıkları ile aydınlatan kutsal bir meÅŸaledir.

 

Cumhuriyet’in ilk yıllarından baÅŸlayarak önemle üzerinde durduÄŸum demiryolları inÅŸaat politikamız, amaçlarına ulaÅŸmak için durmadan baÅŸarı ile uygulanmaktadır.

 

DoÄŸu ve güneydoÄŸu, Sivas, Diyarbakır gibi büyük yerleÅŸim yerlerine varan hatlar, geçen yıl içinde Sivas - Malatya baÄŸlantısı ile birbirine baÄŸlanmıştır. Zonguldak’a varmış olan hat da bu zengin kömür bölgesini Ä°ç Anadolu’ya baÄŸlamış bulunuyor.

 

Sivas’tan sonra doÄŸuya doÄŸru uzayıp gitmekte olan hat da ilk varış yeri olan Divrik’e ulaÅŸmıştır. Bu kol, önümüzdeki yıl Erzincan’a ulaÅŸmış olacaktır. Diyarbakır’dan doÄŸuya uzanacak hattın da yapımına baÅŸlanmıştır.

 

DoÄŸu demiryollarının satın alınmış olduÄŸunu bilirsiniz. Güneyde Nusaybin’e giden hattan baÅŸka, yurt içinde bütün demiryollarının yönetim ve iÅŸletmeleri, Cumhuriyet Hükümeti’nin elindedir. (Alkışlar)

 

Demiryolları yapımlarımızın gelişmesi, İran transit yolunun gelişmesine ve motorize edilmesine de hizmet etmiştir.

 

Ä°stanbul’dan baÅŸlayan Avrupa turist yolunun asfalt olarak yapımı sürdürülmektedir. Böylece, sürdürülen inÅŸaatın, bir plan içinde ülkenin diÄŸer bölgelerini de içine alması, beklediÄŸimiz milli baÅŸarı olacaktır.

 

Åžose ve köprü yapımları geliÅŸmektedir. Demiryolları inÅŸa politikamızın uygulandığı yıllar içinde 78 köprü geçiÅŸe açılmış bulunuyor. 23 köprü de inÅŸa halindedir. Bu köprüler, her biri baÅŸlı başına birer bilim ve sanat eseri olarak yeni nesillere Cumhuriyet’in armaÄŸan anıtları olacaktır. Demiryolu hatlarımızı iç bölgelere baÄŸlayacak ve bu hatların bir an önce milli ekonomik kalkınmaya en yüksek hizmeti saÄŸlayacak olan karayolu inÅŸaatını önümüzdeki dönemde yoÄŸunlaÅŸtırmak ve bir plan içerisinde geniÅŸletmek gerekir.

 

Her bölgenin ihtiyaçlarına göre, istasyonlarda tamamlayıcı yapıların yapılması ve çeÅŸitli malların gereÄŸi gibi gönderilmesini saÄŸlayacak teknik nitelikler içeren vagon sayısını arttırmak zorunludur. Bunda da büyük yardımlarınızın esirgenmemesini dilerim.

 

Su ve imar iÅŸlerine özenle devam edilmektedir.

 

Posta - telgraf - telefon iÅŸlerimizde önemli geliÅŸmeler vardır. Bununla birlikte, ÅŸehirlerarası telefon görüÅŸmeleri iÅŸinin bir an önce tamamlanmasına çalışılmalıdır.

 

Ankara’da yeni bir radyo istasyonunun yapımına baÅŸlanmış olduÄŸunu memnuniyetle bildiririm.

 

Sivil Hava Yolları İdaresi, devlet kuruluşları arasında, modern bir idare olarak yer almıştır.

 

Bütün teknik ÅŸartlar ve güvenlik önlemleri içinde çalışmakta olan bu yönetimin büyük ÅŸehirlerimiz arasında en modern ulaşım yolu rolünü bir an önce yerine getirmeye baÅŸlaması ve uluslararası hatlarla ve kendi araçları ile baÄŸlantı kurması, kısa sürede saÄŸlanmasını beklediÄŸimiz önemli iÅŸlerdendir.

 

ArkadaÅŸlar,

 

Bütün devlet kuruluÅŸlarının canlılığı, saÄŸlamlığı, iÅŸletilmesi yönünden büyük dikkatle üzerinde durulması gereken mali hayatımıza deÄŸinmek istiyorum.

 

Cumhuriyet bütçelerinin beliren ve daima güçlenmesi gereken ortak özellikleri yalnız denk oluÅŸları deÄŸil, aynı zamanda, koruyucu, kurucu ve verici iÅŸlere her seferinde daha fazla pay ayırmakta olmalarıdır.

 

Bu politikamızın, milli faaliyet üzerinde derhal yaratmaya baÅŸladığı etki ile bütçe tahmin rakamlarımız, yalnız gerçekleÅŸmekle kalmamış, her zaman fazlası ile kapanmaya baÅŸlamıştır.

 

1936 yılı bütçesi, gelir tahminine ve 1935 yılı gelir tahakkuklarına göre, 22 milyon fazla ile kapanmıştı. 1937 bütçesinin de bugüne kadar gösterdiÄŸi durum, aynı ümidi fazlası ile gerçekleÅŸtirecek niteliktedir.

 

Bu sonuç, ülke ekonomisinin geliÅŸmesinin, halkın zenginliÄŸe ulaÅŸmakta olduÄŸunu belirttiÄŸi gibi, aynı zamanda, halk için çalışan bir hükümetin, halkın yararına olarak aldığı önlemlerin uygun olduÄŸunu da göstermektedir.

 

Samimi bir bütçeye ve gerçek bir ödeme dengesine dayanan paramızın fiili, deÄŸiÅŸmez durumunu kesin biçimde koruyacağız.

 

Her türlü mali yükümlülüklerimizi günü gününe yerine getirerek, Devlet saygınlığını korumak ve mali sermaye ve hisseleri koruma ve destekleme iÅŸlemleri konusunda da bütün önlemleri alarak bu hususta dikkatli bulunmak, ilkemiz olacaktır. (Alkışlar)

 

Devlet gelirlerinin arttırılması için yeni vergilerin yürürlüÄŸe konması yerine, düzenli bir programla var olan vergilerin uygulanması ve toplanma usullerinin yeniden düzenlenmesi gereklidir. ( Alkışlar)

 

Son iki yıl içinde hayvan, tuz, ÅŸeker, çimento, petrol, benzin, elektrik ve hammadde resim ve vergilerinde yapılan ve her biri % 30 - 50 oranlarında olan bir vergi indirimini gerektiren vergi yükü azaltılması, üretimin özendirilmesi yönünden vatandaÅŸ ve ülke için olumlu ve hayırlı sonuçlar vermektedir.

 

Hayvan vergisi, buhran ve denge vergileri üzerinde de araÅŸtırmalar yapılarak bütçe dengesi temelini bozmayacak biçimde bunları giderek azaltma önlemleri düÅŸünülmelidir. (Alkışlar)

Bundan baÅŸka, ülkemizde bulunmayan hammaddeler ve üretim maliyeti üzerinde etki yaparak dış ülkelerin malları ile rekabeti güçleÅŸtiren her çeÅŸit vergi ve resimlerin kaldırılması gereklidir. (Alkışlar)

 

Gerek bu konular üzerinde çalışırken gerek herhangi bir mali karar alırken, ilk göz önünde bulundurmamız gerekli olan konu, milli faaliyet ve milli üretim, yani verginin bizzat ana kaynağı üzerinde yapacağı etkiler olmalıdır. Maliye memurları da içiÅŸleri memurları gibi, halkla sürekli iliÅŸkisi olan kuruluÅŸlardır. Bunların da halk ile iliÅŸkilerinde halk için çalışan bir halk hükümetinin tabii niteliÄŸi olan, çok fazla dikkat ve ilgi göstermek ve en fazla güven ve inan vermek ilkelerinin geliÅŸmesine özellikle özen göstermek gereklidir. (Sürekli alkışlar)

 

Cumhuriyet rejiminde, devlet hazinesinin çıkarının, kanunun hazine yararına koyduÄŸu hakla, kanunun mükelleflere verdiÄŸi görevi çok dengeli bir biçimde karşılaÅŸtırmak demek olduÄŸunu bir an hatırdan uzak tutmamak önemli bir prensibimizdir. (Bravo sesleri, sürekli alkışlar)

 

Tekel konusunda özen gösterilmesi gereken ana konu, bu kurumların mali tekel, ticari kuruluÅŸ ve milli deÄŸerlendirme kurumu karakterlerinin dikkatle uzlaÅŸtırılmasıdır.

 

Dış ülkelere tütün satışları ve ihracat konusu, daha yakından izlenmeye deÄŸer durumdadır.

 

Gümrüklere gelince, bunda kuruluÅŸ çalışma yöntemlerine ve kanuni konular yönünden gerekli düzeltme önlemlerine hız verilmesi gerekmektedir. Tekel mallarının fiyatları üzerinde yapılan indirim, satışları arttırmıştır.

 

Bu yöntemin her zaman göz önünde bulundurulması yararlı olacaktır.

 

 

ArkadaÅŸlar,

 

Büyük davamız, en uygar ve en refaha kavuÅŸmuÅŸ ülke olarak varlığımızı yükseltmektir. (Alkışlar)

 

Bu, yalnız kurumlarında deÄŸil, düÅŸüncelerinde köklü bir inkılap yapmış olan büyük Türk Milletinin dinamik ülküsüdür. Bu ülküyü en kısa bir zamanda baÅŸarmak için, düÅŸünce ve eylemi birlikte yürütmek zorundayız. Bu giriÅŸimden baÅŸarı, ancak hukuki bir planla ve en verimli bir biçimde çalışmakla gerçekleÅŸebilir. Bu nedenle, okuyup yazma bilmeyen tek vatandaÅŸ bırakmamak, ülkenin büyük kalkınma savaşının ve yeni yapısının istediÄŸi teknik elemanları yetiÅŸtirmek, ülke davalarının ideolojosini anlayacak, anlatacak, nesilden nesile yaÅŸatacak, kiÅŸi ve kurumları yaratmak, iÅŸte bu önemli ilkeleri en kısa sürede saÄŸlamak, Kültür Bakanlığı’nın üzerine aldığı büyük ve ağır görevler arasındadır. (Alkışlar)

 

BelirttiÄŸim ilkeleri Türk gençliÄŸinin beyninde ve ulusun bilincinde her zaman canlı tutmak, üniversitelerimize ve yüksekokullarımıza düÅŸen baÅŸlıca görevdir.

 

Bunun için ülkeyi ÅŸimdilik üç büyük kültür bölgesine ayırarak, batı bölgesi için Ä°stanbul Üniversitesi’nde baÅŸlanmış olan reform programının daha köklü bir biçimde uygulanmasıyla Cumhuriyet’e gerçekten modern bir üniversite kazandırmak, merkez bölgesi için, Ankara Üniversitesi’ni az zamanda kurmak gerekir. DoÄŸu bölgesi için Van gölü sahillerinin en güzel bir yerinde, her aÅŸamadaki okulları ve bunlara ek olarak üniversitesiyle modern bir kültür ÅŸehri yaratmak yolunda ÅŸimdiden harekete geçilmelidir. (Alkışlar)

 

Bu yararlı giriÅŸimin doÄŸu illerimiz gençliÄŸine vereceÄŸi verimlilik, Cumhuriyet Hükümeti için en mutlu bir eser olarak kalacaktır. (Alkışlar)

 

ÖnerdiÄŸim bu yeni giriÅŸimlerin, eÄŸitmen ve öÄŸretmen ihtiyacını arttıracağı ÅŸüphesizdir. Fakat bu yön hiçbir zaman iÅŸe baÅŸlama cesaretini kırmamalıdır. Bakanlığın geçen yıl içinde bu yönde yaptığı deneyler çok ümit verici niteliktedir.

 

Türk Tarih ve Dil Kurumlarının, Türk milli varlığını aydınlatan çok deÄŸerli ve önemli birer bilim kurumu niteliÄŸini aldığını görmek, hepimizi sevindirici bir olaydır. (Alkışlar)

 

Tarih Kurumu, yaptığı kongre, açtığı sergi, yurt içinde yaptığı kazılar ve ortaya çıkardığı eserlerle, ÅŸimdiden bütün bilim dünyasına kültürel görevini yerine getirmeye baÅŸlamış bulunuyor. (Alkışlar)

 

Ä°lk resim galerimizi de bu yıl açmış bulunuyoruz.

 

Geçen yıl Ankara’da kurulan devlet konservatuvarının, müzikte, sahnede kendisinden beklediÄŸimiz teknik elemanları hızla verebilecek duruma getirilmesi için daha fazla çaba ve özveri yerinde olur. Her çeÅŸit spor çalışmalarını Türk gençliÄŸinin milli terbiyesinin ana unsurlarından saymak gerekir. Bu iÅŸte, hükümetin ÅŸimdiye kadar olduÄŸundan daha ciddi ve dikkatli davranması, Türk gençliÄŸini spor bakımından da milli heyecan için özen ile yetiÅŸtirmesi önemli sayılmalıdır.

 

Sevgili Arkadaşlarım,

 

Ordu, Türk Ordusu… Ä°ÅŸte bütün ulusun göÄŸsünü güven ve gurur duyguları ile kabartan ÅŸanlı ad.(Sürekli alkışlar) Onu bu yıl için kısa aralıklarla iki kez, büyük kitleler halinde yakından gördüm. Trakya ve Ege büyük manevralarında… Disiplinini, enerjisini, subaylarının bilgili çabalarını, büyük komutan ve generallerimizin yüksek yönetme ve yönlendirme yeteneklerini gördüm; (Alkışlar) derin övünç duydum, takdir ettim. (Alkışlar)

 

Ordumuz, Türk birliÄŸinin, Türk gücü ve yeteneÄŸinin, Türk vatanseverliÄŸinin çelikleÅŸmiÅŸ bir simgesidir.

 

Ordumuz Türk topraklarının ve Türkiye idealini gerçekleÅŸtirmek için yapmakta olduÄŸumuz sistemli çalışmaların yenilmesi imkânsız güvencesidir. (Alkışlar)

 

Uygun bir donatım programımızın hazırlanması, baÅŸarı ile ilerliyor. Bunları ülkemizde yapma aımacımız gerçekleÅŸme yolundadır. Harp endüstrisi kuruluÅŸlarını, daha fazla geliÅŸtirmek ve geniÅŸletmek için alınan önlemler sürdürülmeli ve endüstrileÅŸme çalışmalarımızda ordu ihtiyaçları ayrıca göz önünde tutulmalıdır. (Alkışlar)

 

Bu yıl içinde denizaltı gemilerini ülkemizde yapmaya baÅŸladık. Hava kuvvetlerimiz için yapılmış olan üç yıllık program, büyük ulusumuzun içten ve bilinçli ilgisi ile ÅŸimdiden baÅŸarılmış sayılabilir.

 

Bundan sonrası için bütün uçaklarımızın ve motorlarının ülkemizde yapılması ve harp hava endüstrimizin de bu temele göre geliÅŸtirilmesi gerekir. Hava kuvvetlerinin aldığı önemi göz önünde tutarak bu çalışmaları planlamak ve bu konuyu layık olduÄŸu önemle ulusun gözleri önünde canlı tutmak gerekir. (Alkışlar)

 

Büyük milli disiplin okulu olan ordunun, ekonomik, kültürel, sosyal savaÅŸlarımızda bize aynı zamanda en gerekli elemanları da yetiÅŸtiren büyük bir okul haline getirilmesine ayrıca özen gösterilip yardım edileceÄŸinden ÅŸüphem yoktur.

 

Büyük Kamutay,

 

Dış politikamız, geçen yıl içinde de, barış ve uluslararası iÅŸbirliÄŸi yolunda geliÅŸmiÅŸ ve yürüdüÄŸümüz yolun deÄŸiÅŸmez olduÄŸunu bir kez daha belirtmiÅŸtir.

 

Milletler Cemiyeti’nin geçirmekte olduÄŸu çetin dönemlerde, cumhuriyet hükümeti, bu uluslararası kuruluÅŸa olan baÄŸlılığını, her alanda göstererek barış idealine en uygun yoldan ayrılmamıştır.

 

Büyük bir milli davamız olan Hatay olayının geçirdiÄŸi dönemler tarafınızdan bilinmektedir.

 

Milletler Cemiyeti yüksek yönetimi altında yapılmakta olan görüÅŸmeler, Hatay halkına yaraÅŸan mutlu ve bağımsız yönetime kavuÅŸması yolunda amaçladığımız gayeyi saÄŸlayacak belgelerin kabul ve imzası ile sonuçlanmıştır. (Alkışlar)

 

Yeni Hatay rejiminin yürürlüÄŸe girmesine kısa bir süre kaldı.

 

Bu rejimi, kendileri ile dostça bir düÅŸünce doÄŸrultusunda iÅŸbirliÄŸi yapmış olduÄŸumuz Fransızların, iyi niyetle ve istenen amaca ulaÅŸmayı saÄŸlayacak biçimde uygulamaya baÅŸlayacaklarından ÅŸüphe edilmemelidir.

 

Yarınki Türk - Fransız iliÅŸkilerinin dilediÄŸimiz yolda geliÅŸmesinde Hatay konusunun iyi bir yönde geliÅŸmesi, önemli bir ölçü ve etken olacaktır, düÅŸüncesindeyiz. (Alkışlar)

 

Balkan politikamız, çok mutlu bir iÅŸbirliÄŸi yaratmayı sürdürerek kendisine çizilmiÅŸ olan barış yolunda her gün daha verimli sonuçlarla ilerlemektedir. (Alkışlar)

 

Cumhuriyet Hükümeti’nin doÄŸuda uygulamakta bulunduÄŸu dostluk ve yakınlık politikası yeni ve güçlü bir adım attı. Sadabat’ta dostlarımız Afganistan, Irak ve Ä°ran ile imza etmiÅŸ olduÄŸumuz dörtlü antlaÅŸma, büyük bir sevinçle kayda deÄŸer barış eserlerinden biridir. (Alkışlar)

 

Bu antlaÅŸmanın çevresinde toplanan devletleri, aynı amacı sürdüren ve barış içinde geliÅŸmeyi içtenlikle isteyen hükümetler arasındaki iÅŸbirliÄŸinin gelecekte de iyi sonuçlar vereceÄŸinden emin bulunmaktayız. (Alkışlar)

 

Cumhuriyet hükümetinin, komÅŸularıyla ve diÄŸer büyük küçük devletlerle olan iliÅŸkilerinde uyumlu bir düzen ve geliÅŸme göze çarpmaktadır.

 

Barış yolunda nereden bir çaÄŸrı geldiyse, Türkiye onu ilgi ile karşıladı ve yardımlarını esirgemedi. (Alkışlar)

 

Ä°spanya olayları nedeniyle Akdeniz ve Karadeniz’de alınması gereken önlemlere, Cumhuriyet Hükümeti en geniÅŸ bir düÅŸünce ile katıldı.

 

Dünyanın her yanında olduÄŸu gibi, bizi ilgilendiren alanlarda ve bu arada Akdeniz’de barış ve dengenin korunması, bizim yakından ve ilgi ile izlediÄŸimiz bir konudur.

 

Åžunu da memnuniyetle söylemek isterim ki, DoÄŸu Akdeniz ve Karadeniz suları ile Balkanlar’da ve Yakın DoÄŸu’da, geçen yıl belirttiÄŸim iliÅŸkiler aynen sürdürülmüÅŸtür.

  

Geçen yıldan beri dost ve müttefik devletlerin önemli devlet büyükleriyle bizim devlet adamlarımız arasında karşılıklı ziyaretler olmuÅŸ ve bu temaslar dostluklarımızın geliÅŸmesine neden olmuÅŸtur. (Alkışlar)

 

Hükümet bu son yıl içinde, devletlerle olan ticari iliÅŸkilerini, ülkenin ekonomik bünyesine uyacak antlaÅŸma ve sözleÅŸmeler yaparak düzenlemiÅŸtir.

 

Bunlar arasında Fransa, Ä°ngiltere, Almanya ve Sovyet Rusya ile imzalanan önemli ticari anlaÅŸmaları özellikle belirtmek isterim. Hükümetin dış kuruluÅŸlarının, ekonomik kalkınma savaşımızda ilgili daireleri için bilgi ve haber alma ufuklarını geniÅŸleten yardımcı birer daire olarak çalışmalarını düzenlemek gereklidir.

 

Dış politikamızın belirgin özelliÄŸini kısaca antlamış olmak için diyebilirim ki, tuttuÄŸumuz politik yol ve hedeften ayrılmıyoruz. Son yıllarda uluslararası iliÅŸkilerde sürekli deÄŸiÅŸiklikler olmasına karşın biz bu karışıklığın ortasında, barışseverlik dolu duygularla karşılıklı dostluklarımıza uygun hareket ediyoruz. Onların nitelik ve alanlarını geniÅŸletmeye uygun düÅŸüncesi ile, uluslararası durum ve görevimizi göz önünde tutarak çalışıyoruz. Bu yolda, özen ile çalışmayı sürdürmenin Hükümet’e önereceÄŸim en doÄŸru karar olduÄŸu düÅŸüncesindeyim. (Alkışlar)

 

Aziz Milletvekilleri,

 

Dünyaca bilinmektedir ki, bizim devlet yönetimimizdeki ana programımız, Cumhuriyet Halk Partisi programıdır. Bunun kapsadığı prensipler, yönetimde ve politikada bizi aydınlatıcı ana çizgilerdir. Fakat bu prensipleri, gökten indiÄŸi sanılan kitapların doÄŸmalarıyla asla bir tutmamalıdır. Biz, ilhamlarımızı, gökten ve gaipten deÄŸil, doÄŸrudan doÄŸruya yaÅŸamdan almış bulunuyoruz. (Alkışlar)

 

Bizim yolumuzu çizen, içinde yaÅŸadığımız yurt, baÄŸrından çıktığımız Türk ulusu ve bir de, uluslar tarihinin bin bir acıklı olay ve sıkıntı ile dolu yapraklarından çıkardığımız sonuçlardır.

 

Elimizdeki programın ruhu, bizi sadece bir kısım vatandaÅŸlarla ilgilenmekten engeller, biz bütün Türk ulusuna hizmet ederiz. Geçen yıl içinde, parti ile hükümet kuruluÅŸunu birleÅŸtirmekle vatandaÅŸlar arasında ayrılık tanımadığımızı fiilen göstermiÅŸ olduk. (Var ol sesleri) Bu olayın, bizim devlet yönetiminde kabul ettiÄŸimiz ‘Kuvvet birdir ve o ulusundur’ gerçeÄŸine uygun olduÄŸu ortadadır. (Alkışlar) Gücün tek kaynağı olan Türk Milletinin seçkin vekillerini, büyük mutlulukla, eÄŸilerek selamlarım. (Bravo, yaÅŸa sesleri, ÅŸiddetli ve sürekli alkışlar)

 

 

 

ATATÜRK’ÜN TÜRKÄ°YE BÜYÜK MÄ°LLET MECLÄ°SÄ°’NÄ°N V. DÖNEM

4’ÜNCÜ YASAMA YILINI AÇIÅž KONUÅžMASI

 

1 Kasım 1938 

 

 

(Bu konuÅŸma, Atatürk’ün rahatsızlığı dolayısıyla BaÅŸbakan Celal Bayar tarafından okunmuÅŸtur.)

 

C. B.: Anayasamızın 36’ncı maddesi hükümlerine uyarak CumhurbaÅŸkanımız Atatürk’ten aldığım emir üzerine bu yıla ait nutuklarını okuyorum: (Alkışlar)

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Hepinizi sevgi ve saygı ile selamlarım…

 

Geçen yıl aziz Kamutay arkadaÅŸlarıma ulus ve ülke için ne gibi verimli iÅŸler baÅŸarmak istediÄŸimizi açıklamıştım. Bu gün de bunlardan hangilerinin bu yıl içinde yapıldığını bildirmek isterim.

 

Sayın Arkadaşlarım,

 

Her ÅŸeyden önce size kıvançla arz edeyim ki ulus ve ülke geçen yılı tam bir huzur ve sükun içinde yükselme ve kalkınma çalışmaları ile geçirmiÅŸtir.

 

Uzun yıllardan beri süregelen ve zaman zaman gergin bir ÅŸekil alan Tunceli’ndeki toplu haydutluk olayları belli bir program içindeki çalışmalar sonucu kısa bir sürede ortadan kaldırılmış, bölgede bu gibi olaylar bir daha tekrarlanmamak üzere tarihe aktarılmıştır. (Bravo sesleri)

 

Cumhuriyetin getirdiÄŸi bütün iyiliklerden yurdun diÄŸer evlatları gibi oradakiler de tam anlamı ile yararlanacaklardır.

 

Özel idare ve belediyelerin bu yılki çalışmaları; geçen yıllardakinden çok daha verimli olmuÅŸtur.

 

Ä°mar iÅŸlerinde belediyeleri hukuki açıdan aydınlatmak, onlara önderlik etmek, çalışmalarını izlemek ve denetlemek üzere merkezde bir teknik büro kurulması, yol ve yapı konusunda iÅŸlerin ve istimlak iÅŸlemlerinin ivedilikle yürümesini saÄŸlayacak deÄŸiÅŸikliklerin yapılması, Belediyeler Bankasının imar iÅŸlerinde yardımını geniÅŸletmesi, çiftçi mallarının güvenliÄŸini korumak ve tarımsal suçları hızla ortaya çıkarıp suçluların cezalandırılması konularında yüksek Kamutaya sunulmak üzere birer kanun tasarısı hazırlanmıştır.

 

Büyük Meclisin onayına sunulmuÅŸ olan yeni nüfus kanununun kabulü ve uygulanması nüfus iÅŸlerinin daha modern ve düzenli bir biçimde yürütülmesini saÄŸlayacaktır.

 

Sayın arkadaşlar,

 

SaÄŸlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, kendisine verilen saÄŸlık ve sosyal yardım görevleri ile iskan ve göçmen iÅŸlerini yüksek Meclisin kabul buyurduÄŸu ödenek içinde baÅŸarı ile sürdürmüÅŸtür.

 

Bu yılın ilkbaharında, Orta Anadolu’da, özellikle KırÅŸehir ve Yozgat bölgesinde bir kısım köylerimizi yıkan ve aziz vatandaÅŸlarımızdan bazılarının ölümüne neden olmakla bizi çok üzen bir deprem olmuÅŸtu. SaÄŸlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ve aynı zamanda bu iÅŸle görevlendirilen Kızılay DerneÄŸi felakete uÄŸrayan vatandaÅŸlarımızı korumak için zaman geçirmeden gereken önlemleri almışlardır.

 

Bu alanda yapılmasına karar verilen 2.114 evden bir kısmı bitmiÅŸtir. Bir kısmının da yapımı ilerlemektedir. Bu hizmet ve çalışmaları memnuniyetle bildirmek isterim.

 

Yüce Saylavlar,

 

Ülkede var olan huzur ve güvenliÄŸe paralel olarak adalet organları da düzenle iÅŸlemektedir.

 

Suçüstü olaylarla ilgili kanunun uygulanmasından elde edilen iyi sonuçlardan örnek alınarak, bu kanun, ağır cezalı suçları da kapsamına almıştır.

 

Ä°nkılabımızın devamlılığını saÄŸlamak için yeni kanuni önlemler alınmıştır. Bu amaçla Türk Ceza Kanunu’ndaki Devletin manevi kiÅŸiliÄŸine ve devlet güçlerine karşı olan suçlar daha ağır cezalara baÄŸlanmıştır.

 

Ceza evlerinin terbiye, iyileÅŸtirme ve iÅŸ temellerine göre düzenlenmesi yolundaki güzel çalışmaların geniÅŸletilmesi, doÄŸru yoldan saparak hürriyetini kaybetmiÅŸ olan binlerce vatandaşı topluma yararlı birer vatandaÅŸ olarak yeniden kazandırmaktadır.

Sayın milletvekilleri,

 

Devletin ekonomik alandaki yapıcı ve yaptırıcı gücü ve prensibinin tarımsal iÅŸlerimize de uygulanması yolunda bir örnek olmak üzere tüzelkiÅŸiliÄŸe sahip Ziraat Ä°ÅŸletmeleri Kurumu kurulmuÅŸtur.

 

Geçen yılki nutkumuzda, “Milli ekonomimizin temeli tarımdır. Bunun içindir ki, tarımda kalkınmamıza büyük önem vermekteyiz. Köylere kadar yapılacak programlı ve pratik çalışmalar bu amaca ermeyi kolaylaÅŸtıracaktır. Fakat bu önemli iÅŸi isteÄŸe uygun bir biçimde amacına ulaÅŸtırmak için, ilk önce, ciddi etütlere dayalı, bir tarım politikası belirlemek ve bunun için de her köylünün ve bütün vatandaÅŸların, kolayca kavrayabileceÄŸi ve severek uygulayabileceÄŸi bir tarım rejimi kurmak gereklidir” öÄŸüdünde bulunmuÅŸtuk. Bununla ilgili incelemeler bitirilmiÅŸtir.

 

Cumhuriyetin on beÅŸinci yılı planlı, sistemli tarım ve köy kalkınmasının baÅŸlangıcı olmalıdır.

Sayın arkadaşlar,

 

Ekonomik iÅŸlerimiz normal geliÅŸme yolunu izlemektedir.

 

Bu yıl da üretimin, takasın ve kredinin düzenlenmesi ile sanayileÅŸme ve kurumlaÅŸma alanlarında olumlu sonuçlar alınmıştır.

 

Maden Tetkik ve Arama iÅŸleri ile maden iÅŸletmeleri, programlarına göre geliÅŸtirilmektedir.

Dış ticaret politikamızın durumu, milli ve uluslararası konjonktüre uyarak, karşılıklı yarar ve izin alınması temeline baÄŸlı kalmakta süreklilik göstermiÅŸtir.

 

Ä°hracatın denetlenmesi ve ihraç mallarımızın standart olması yolundaki çalışmalar yürümekte ve iyi sonuçlar elde edilmektedir. Bu yıl yeniden birtakım ihraç mallarımız daha denetlenecek mallar arasına girmiÅŸtir.

 

Böylece ihracatımızın ve ihracattaki saygınlığımızın yükselttiÄŸini gördüÄŸümüz bu usulün alanı geniÅŸletilmektedir.

 

Halkımızın güzellik yeteneÄŸini belirten ve her günkü ihtiyaçlarımızın büyük bir kısmını karşılayan el ve ev küçük sanatkarlarının Cumhuriyet rejiminde kendilerine yaraÅŸan yere yükseltilmesi gerekir. Bunun için özendirmelerin yapılmasını ve bu konudaki tasarının bir an önce görüÅŸülmesini önermeyi uygun bulurum.

 

Geçen toplantı döneminde yüksek Meclisin kabul buyurduÄŸu «Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilerek kurulan Ä°ktisadi TeÅŸekküllerin kuruluÅŸları ile yönetim ve denetimleri» ile ilgili kanunun uygulanması için organizasyona baÅŸlanmıştır.

 

Ülkenin çeÅŸitli yerlerinde kredi ve satış kooperatiflerinin ve birliklerinin kurulması sürdürülmüÅŸtür. Bu arada Karadeniz Bölgesinde fındık ürünü için beÅŸ kooperatif ve bunlar için merkezi Giresun’da olmak üzere bir birlik kurulmuÅŸtur.

 

Küçük esnafa ve küçük sanayi sahiplerine ihtiyaç duydukları kredileri saÄŸlamak üzere Halk Bankası ve Halk Sandıkları kurulmuÅŸtur.

 

Kredinin normal ÅŸartlar altında ucuzlatılmasının ekonomik alandaki önemli etkisi bilinmektedir. Büyük Millet Meclisinin kabul buyurduÄŸu kanun ile faiz hadlerinin indirilmesini memnuniyetle karşılarım.

 

Büyük Millet Meclisi Denizbank’ı kurmakla çok yerinde bir giriÅŸimde bulunmuÅŸtur.

 

Birinci beÅŸ yıllık sanayi planımız baÅŸarı ile bitmek üzeredir. Buna ek olarak, üç yıllık bir maden iÅŸletme programı hazırlanmış ve uygulanmasına baÅŸlanmıştır. Bu üç yıllık maden programının büyük bir kısmını içine alarak ve ÅŸeker endüstrisini de geniÅŸleterek makine, kimya, gıda maddeleri, toprak ve su ürünleri, ev yakıtları sanayii ile liman inÅŸası, taşıma araçlarının çoÄŸaltılmasını ve deniz iÅŸleri için duyduÄŸumuz ihtiyaçları da içeren ve belirten dört yıllık üç numaralı yeni bir program yapılmış ve açıklanmıştır.

 

Bu plan için harcanacak para 85 ila 90 milyon lira arasında sanılmaktadır. Bununla ilgili kredinin saÄŸlandığı bilinmektedir.

 

Ülke için faydalı olan her giriÅŸimi yüksek bir vatanseverlik duygusu ile destekleyen ve koruyan deÄŸerli Kamutayın bu plan için de yardımlarını esirgemeyeceÄŸine ÅŸüphem yoktur.

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Ülkenin imarı ve kalkınması yolunda çok önemli görevler alan Cumhuriyetin Bayındırlık Bakanlığının içindeki çalışmaların en üst düzeyde verim vermiÅŸ olduÄŸunu görmekteyim.

 

Kullanıma açılan büyük köprülerin bu yıl 115′e vardığını hatırlatır ve sayıların ihtiyaca uygun olarak hızla çoÄŸaltılmasını dilerim.

 

Ä°stanbul’dan baÅŸlayan Avrupa turistik asfalt yolunun birinci kısmı bitirilmiÅŸtir ve son kısımlarının yapımı sürdürülmektedir.

 

Ülkenin genel su politikasının büyük önemi üzerinde durmaktayız. Geçen dönemde kabul buyurduÄŸumuz bir kanun ile Adana ovasının sulama iÅŸlerine hız verilmiÅŸ olmasını sevinçle bildiririm. DiÄŸer su iÅŸlerimiz de program içinde yürütülmektedir.

 

Geçen yıl yapılmasına baÅŸlandığını bildirdiÄŸim radyo merkezi stüdyosu tamamlanmıştır.

Åžirketlerden elimize geçen demiryollarının yenileÅŸtirilmesi, sabit ve deÄŸiÅŸken aletlerin her türlü ihtiyacı karşılayacak biçimde tamamlanmasına çalışılmaktadır.

 

Ülkede taşımacılık kapasitesi artmaktadır. ÇeÅŸitli mallarıa gönderilmesini kolaylıkla saÄŸlamak için yeni taşıt araçları sipariÅŸ edilmiÅŸ ve 3 numaralı programda da bu konuya ayrıca yer verilmiÅŸtir.

 

Geçen yıl DivriÄŸ’e ulaÅŸtığını gördüÄŸümüz demiryolunun, bu yıl Erzincan’a vardığını ve önümüzdeki yıl içinde de Erzurum ÅŸehrine ulaÅŸacağını kıvançla müjdelerim.

 

ArkadaÅŸlar,

 

Maliyemizde denk bütçe, saÄŸlam ödeme, vergi sistemlerini mükellef yararına iyileÅŸtirme, hafifleÅŸtirme ve milli paranın istikrarını koruma prensipleri tam bir baÄŸlılık ve baÅŸarı ile izlenmekte ve uygulanmaktadır.

 

Halkın ve çiftçinin vergi yükünü hafifletme yolunda öteden beri güdülen prensibin, imkanların elverdiÄŸi oranda uygulanması bu yıl da sürdürülmüÅŸtür.

 

Gelir ve dengeleme vergilerinde, yünlü ve pamuklu kumaÅŸların tüketim vergisinde ve hayvan vergilerinde indirim yapılmış, hayvan vergisinin at ve katıra ait kısmı ile tıbbi ve ilaç maddelerinden tüketim vergisi tamamen kaldırılmıştır.

 

Bir kısım vergilerde yapılan önemli indirimlere karşın tahsilat, gelir tahminlerine göre geçen yıl da 29 milyon lira bir fazlalık göstermiÅŸtir.

 

Bu yılki tahsilatın da tahminlerden fazla olacağı umulmaktadır. Ekonomik alandaki geliÅŸmeye uygun olarak her zaman bütçe tahminlerini aÅŸan Devlet gelirinin sürekli artışı, bir yandan vergi indirimlerini belirgin bir program içinde gerçekleÅŸtirmeye, diÄŸer yandan çeÅŸitli alanlardaki verimli iÅŸlere ve milli savunma hizmetlerine daha çok pay ayırmaya imkan vermektedir.

 

Sanayi TeÅŸvik Kanunundan yararlanan kuruluÅŸlara dış ülkelerden getirdikleri ham maddelerle, makine, alet ve avadanlıklar için verilmiÅŸ olan gümrük bağışıklığı kaldırılarak, adı geçen kanundan yararlanan ve yararlanmayan bütün sanayi mensubuna geçerli olmak üzere, bu çeÅŸitli ham maddelerle, makine, alet ve avadanlıkların gümrük resimlerinin çok düÅŸük bir sınıra indirilmesi ve makine, alet ve avadanlıklar için muamele vergisi bağışıklığının kabul edilmesi, ülke sanayii için iyi sonuçlar verecek bir önlem olmuÅŸtur.

 

Bir kısım vergilerimizin tarh ve toplama yöntemlerinin düzeltilmesi ve uygulamada sadelik ve birlik saÄŸlanması amacı ile hazırlanarak yüksek Kamutaya sunulan tasarının bir an önce çıkarılmasını dilerim.

 

Sayın Arkadaşlarım;

 

Tekel kurumunun mali tekel, ticari kuruluÅŸ ve mali deÄŸerlendirme kurumu karakterini kazanması için gerekli önlemler alınmakta ve istenilen sonuç elde edilmektedir.

 

Çok deÄŸerli ve güzel ürünlerimizden biri olan tütünün, tarımsal uygulamalarını düzeltmek, çiftçinin ürünlerini deÄŸerlendirmek ve deÄŸer fiyatıyla satmak açısından aydınlatmak ve korumak, tütünlerimizi dünya piyasalarına daha çok tanıtarak ihracatını en son sınırına çıkarmak yolundaki çabalar iyi sonuçlar vermektedir.

 

DiÄŸer tekel maddelerinin üretim ve tüketiminde geliÅŸmeler görülmektedir.

 

Sevgili Arkadaşlarım,

 

YükseköÄŸretim gençlerini, istediÄŸimiz ve ihtiyaç duyduÄŸumuz gibi milli bilinç sahibi, modern kültürlü olarak yetiÅŸtirmek için Ä°stanbul Üniversitesinin geliÅŸmesi, Ankara Üniversitesinin tamamlanması ve DoÄŸu Üniversitesinin yapılan çalışmalarla belirlenmiÅŸ olan kurallar içinde, Van Gölü civarında kurulması çalışmaları, hızla ve önemle sürdürülmektedir.

 

Geçen yıl deneylerinin ümit verici nitelikte olduÄŸunu gördüÄŸüm eÄŸitmen okulları çok iyi sonuçlar vermiÅŸ ve eÄŸitim kadrosuna bu yıl 1 500 kiÅŸi daha eklenmiÅŸtir.

 

Önümüzdeki yıllar içinde bu sayının artırılacağı ÅŸüphesizdir.

 

Türk Tarih ve Dil kurumlarının çalışmaları övünülecek deÄŸer ve nitelik göstermektedir. Tarih tezimizi, reddedilmez kanıt ve belgelerle bilim dünyasına tanıtan Tarih Kurumu, ülkenin çeÅŸitli yerlerinde yeniden kazılar yaptırmış ve uluslararası toplantılara baÅŸarı ile katılarak verdiÄŸi bildirilerle yabancı uzmanların ilgi ve övgülerini kazanmıştır.

 

Dil Kurumu en güzel ve verimli bir iÅŸ olarak türlü bilimlerle ilgili Türkçe terimleri tespit etmiÅŸ ve böylece dilimiz, yabancı dillerin etkisinden kurtulma yolunda önemli adımını atmıştır.

 

Bu yıl, okullarımızda eÄŸitimin Türkçe terimlerle yazılmış kitaplarla baÅŸlamış olmasını kültür yaÅŸamımız yönünden önemli bir olay olarak nitelemek isterim.

 

Türk gençliÄŸinin kültürde olduÄŸu gibi, spor alanında da amacına ulaÅŸması için yüksek Kamutayın onaylandığı Beden Terbiyesi Kanununun uygulanmasına geçildiÄŸini görmekle kıvançlıyım.

 

Sayın Arkadaşlarım,

 

Vatanın ve rejimin koruyucusu olmakla kalmayıp, en geniÅŸ ve gerçek anlamı ile bir barış etkeni ve bir eÄŸitim ve öÄŸretim ocağı olan yenilmez ordumuzun geçen yıl da belirttiÄŸim ve açıkladığım gibi, son sistem silah ve motorlu araçlarla donatılması yolundaki çalışmalara hız verilmiÅŸtir. (Bravo sesleri, ÅŸiddetli alkışlar)

 

Geçen yıl büyük Kamutayın kabul buyurduÄŸu ödenek ile bir genel silahlanma programı yapılmıştır. Uygulaması ilerlemektedir.

 

Deniz kuvvetlerimizin güçlenmesi için gerekli olan savaÅŸ gemilerinin küçük bir kısmı sipariÅŸ edilmiÅŸtir. Büyük bir kısmı da sipariÅŸ edilmek üzeredir. (Alkışlar)

 

Bu arada var olan gemilerimizin daha kusursuz bir duruma getirilmesi için önlem alınmaktadır.

 

Bu yıl Gölcük savaÅŸ tersanemizin yapımına baÅŸlanacaktır.

 

Hava programımızda önlemler uygulanmaktadır.

 

Åžanlı adını andıkça gönlümüzde sevinç ve sonsuz gurur duyduÄŸumuz deÄŸerli ordumuz bu yaz doÄŸu bölgesinde doÄŸanın en çetin ve sert ÅŸartları içinde yaptığı manevralarda her gün artan gücünü ve yeteneÄŸini bir kez daha göstermiÅŸtir. (Åžiddetli alkışlar)

 

Çok deÄŸerli komutan ve subaylarımızla kahraman erlerimizi, huzurunuzda övünerek ve övgü ile selamlarım. (Bravo sesleri, sürekli alkışlar)

 

Sayın Milletvekilleri,

 

Dış politikamızın son yıl içindeki geliÅŸmeleri geçen yıl ana niteliklerini belirttiÄŸim kurallar içinde geliÅŸmiÅŸtir.

 

Son aylar içinde barış, çetin bir sınav geçirdi. Åžimdi süresini ancak bir zaman sonra anlayabileceÄŸimiz yeni bir sessizlik dönemi içindeyiz.

 

Barış, ulusları refah ve mutluluÄŸa eriÅŸtiren en iyi yoldur. Fakat bu kavram bir kez ele geçirilince sürekli özen, ilgi bekler ve her ulusun ayrı ayrı hazırlığını gerektirir.

 

Ülkemizin her gün daha çok güçlenmesini saÄŸlamak için her alanda her türlü ihtimale karşı koyabilecek bir durumda bulunmak ve dünya, olaylarının bütün geliÅŸimini büyük bir dikkatle izlemek, barışsever politikamızın dayandığı kuralların baÅŸlıcalarıdır. (Bravo sesleri, alkışlar)

 

Ulusların güvenliÄŸi, ya iki taraflı ya da çok taraflı genel ve ortak anlaÅŸmalarla, uzlaÅŸmalarla saÄŸlanabilir diye kesin nitelikte ortaya atılan ve her biri diÄŸerlerine ters düÅŸen prensipler, barışın korunması için bizim yönümüzden kesin ve doÄŸru sayılamaz ve doÄŸru olamaz. (Bravo sesleri) Bunların her birini coÄŸrafi ve politik gereÄŸe ve duruma göre kullanarak barış yolundaki dikkatli davranışlara uydurmak her ulus için ayrı ayrı bir görevdir.

 

Cumhuriyet Hükümeti bu gerçeÄŸi görmüÅŸ, uygulamış, en yakın komÅŸuları ile olduÄŸu kadar en uzak devletlerle olan iliÅŸkilerini, dostluklarını, anlaÅŸmalarını ona göre düzenlemeyi bilmiÅŸ ve böylece dış politikamızı saÄŸlam kurallara dayandırmıştır. (Alkışlar)

 

Balkan politikamız, Balkan devletlerinin ayrı ayrı ve ortak yararlarının en açık bir belirtisidir. Balkan uluslarından her birinin ayrı ayrı güçlenmesi de barış yolundaki dinamik düÅŸünce biçiminin fiili bir örneÄŸidir.

 

Burada sevinçle belirtmek istediÄŸim bir olay, Balkan uluslarının birbirleriyle tam anlamı ile yakınlaÅŸmalarına güçlü bir neden olmuÅŸtur. Ve yarın için de ümitlerle dolu bir eserdir. Selanik’te Balkan AntlaÅŸması devletleri adına Konsey BaÅŸkanı ve Sayın Yunan BaÅŸbakanı General Metaksas ile Sayın Bulgar BaÅŸbakanı Mösyö Köseivanov arasında imza edilmiÅŸ olan anlaÅŸmadan söz etmek istediÄŸim anlaşılmıştır. Bu anlaÅŸma, barış yolundaki sürekli çabalarımızın ve Balkan devletlerinin izlemeyi sürdürdükleri saÄŸlam politikanın iyi bir biçimde ortaya çıkmasıdır. (Bravo sesleri)

 

Yine aynı gerçekler, aynı dinamizm ve aynı yüksek amaçlar, Sadabat AntlaÅŸması hükümleri ile, ilgililerin geçmiÅŸten miras kalmış boÅŸ inanışları bir anda yıkarak iliÅŸkilerini yeni ve verimli temellere dayandırmayı bildiklerini göstermiÅŸtir.

 

Türkiye’nin diÄŸer devletlerle olan iliÅŸkileri geçen yıl açıklıkla belirttiÄŸim yolda dostça geliÅŸimler izleyerek ilerlemeyi sürdürüyor.

 

Hatay sorununun son yıl içinde geçirmiÅŸ olduÄŸu evreleri bilmektesiniz.

 

Bu milli davayı bir Türk - Fransız dostluk anlaÅŸması ile sonuçlandırmak yolundaki çalışma baÅŸarı ile sona erdi.

 

Türk ve Fransız askerlerinin geçici ve ortak iÅŸgali, bu anlaÅŸmanın açık belirtisi oldu. Bu nedenle sükun yerleÅŸti ve seçimler tamamlandı. Sonunda Hatay, Millet Meclisine ve bağımsızlığına kavuÅŸtu. (Bravo sesleri, ÅŸiddetli ve s&