Ä°LGÄ°LÄ°K

@ 

 

Genelağdan (internetten) yararlanan hemen herkesin kafasında, bu alanın olmazsa olmazı @ imi dolayısıyla en azından şu sorular oluşmuştur:

• Adı?

• Nereden çıkmış?

• Niye baÅŸka bir im deÄŸil de bu?

• Bu ime dilimizde ne demel(yd)i?

 Yazımın anaamacı, son soruya kendimce bir yanıt vermek.

@ imi konusunu araştıracakların ilk yönelecekleri yer genelağdır sanırım. Oraya gidenler, hangisinin özgün olduğu anlaşılamayan birbirinin aynı ya da benzeri metinlerde hemen hemen birbirinden kopyalanmış olan bilgilerle karşılaşmış olmalı.

Bu soruların ilk üçünün yanıtları, söz konusu bilgilere göre özetle şöyle:

• @ imine Amerikalılar ile Ä°ngilizler at-sign (kısaca at), Fransızlar arobase, Almanlar at Zeichen, Japonlar atto maak, Ä°spanyollar ile Portekizler arroba, …diyor.

• Kimine göre bu im, ilk kez ortaçağın baÅŸlarında keÅŸiÅŸlerce kullanılmıştır: önemli bir uÄŸraÅŸları Ä°ncil’i çoÄŸaltmak olan keÅŸiÅŸler, bu elyazması iÅŸinde, Latincede içinde, tarafına doÄŸru, yanında anlamlarına gelen ad sözcüğü yerine @ imini kullanmışlar.

Ä°talyan araÅŸtırmacı Giorgio Stabile de, 2000 yılında, bu imin, 14. yüzyıla ait kimi tecimsel Venedik belgelerinde yer aldığını ortaya koymuÅŸ: Stabile’ye göre, @, 25,36 litrelik bir ölçü birimi olan amforayı ya da küpü -ya da bu birimlerin her ikisini de- belirtmek için kullanılıyordu (amforanın Ä°spanyolca karşılığı arroba). Yine Stabile’ye göre, bu im, 1885′te de ticari a imi olarak yazı makinelerinde kullanılmaya baÅŸladı. @, bu tarihten seksen altı yıl sonra da, eposta imi olarak bilgisayar klavyelerinde yer almış. Babası, ABD’li bilgisayar mühendisi Ray Tomlinson.

• Tomlinson niye baÅŸka bir imi deÄŸil de @ imini yeÄŸlemiÅŸ, derseniz, ‘hiç kimsenin adında yer almadığı, dolayısıyla, bir karışıklığa yol açmayacağı’ içinmiÅŸ… Tomlinson’ın açıklaması böyleymiÅŸ. Öte yandan pek çok dilbilimci, @ iminin 18. yüzyıla ait bir buluÅŸ olduÄŸunu görüşündeymiÅŸ; onlara göre, bu im, bir malın birim fiyatını belirtmede kullanılmıştır: örneÄŸin, 5 elma @ 10 peni (5 elmanın fiyatı 10 peni); 3 baÄŸ (baÄŸlam, demet) maydanoz 1 YTL, der gibi…

Dilimizde Bu Ä°me Ne Demel(iyd)i?

Anladığıma göre, ilk kullananlarınca bu imin yeğlenmiş olmasının nedeni, Latince ad sözcüğünün anlamı. Ne demekti ad?

- İçinde, tarafına doÄŸru, yanında…

Peki… ealtinel@dmail.com deyince ne anlıyoruz?

- dmail.com sunucusunun kullanıcıları içinde yer alan ealtinel… Emin Altınel, Acısu Cad. 7 Nu. der gibi; yani,  Acısu Caddesi’ndeki 7 numaralı yerde oturan Emin Altınel.

Öyleyse, ealtinel@dmail.com için yaptığım açıklamadan esinlenerek/yola çıkarak @ imine, içereni demeyi öneriyorum. ealtinel@dmail.com örneğini seslendireyim: ealtınel, içereni dmail com.

İnal Karagözoğlu

Yarımca, 10 Ocak 2007

 

___________

Kaynak: Benim anabilgiler için yararlandığım kaynak, http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-244059 oldu.

 © 2007 İK